خانه / آبادی ها / بخش عقدا سرزمین ادیان توحیدی

بخش عقدا سرزمین ادیان توحیدی

زیارتگاه پارس بانو

زیارتگاه «پارس بانو» که با عناوین «بانوی پارس» یا «پیربانو» هم شناخته می‌شود، منتسب به پارس‌بانو، دختر یزدگرد سوم و خواهر «شهربانو» است.

نیایشگاه «پارس بانو»، «بانوی پارس» یا «پیربانو» در ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی شهر یزد،۵۴ کیلومتری اردکان، در جنوب بخش عقدا و در روستای زرجوع واقع شده است.

روستای زرجوع یکی از روستاهای بخش عقدا

روستای زرجوع در مسیر دره‌ای باریک قرار گرفته و کوه‌های اطراف آن پوشیده از درختان بادام کوهی و انجیرکوهی است.

نمایی از چشمه آب و میسر سیلاب
نمایی از چشمه آب و میسر سیلاب

 بنای اصلی نیایشگاه که در کنار یک رودخانه‌ی فصلی ساخته شده است.

زیارتگاه «پارس بانو» که با عناوین «بانوی پارس» یا «پیربانو» هم شناخته می‌شود منتسب به پارس‌بانو، دختر یزدگرد سوم و خواهر «شهربانو همسر امام حسین علیه السلام و مادر امام سجاد علیه السلام» است.

 

قدیمی ترین خیله متعلق به پارس بانو قدیمی ترین خیله متعلق به پارس بانو

در دامنه‌ی مجاور نیایشگاه، خیله‌هایی ساخته شده تا خانواده‌ها در زمان ویژه‌ی زیارت پیر پارس بانو که به مدت ۵ روز ادامه دارد، برای سکونت موقت از آن‌ها استفاده کنند.

از روز مهر تا روز ورهرام از ماه تیر یعنی ۱۳ تا ۱۷ تیر ماه، همه ساله زرتشتیان با برپایی آیین‌های دینی و سنتی در این زیارتگاه گرد هم می‌آیند.

پیشینه تاریخی

یزدگرد، دو پسر به نام‌های هرمزان و اردشیر و پنج دختر به نام‌های شهربانو، پارس بانو، مهربانو، نیک بانو و نازبانو داشت. نام همسرش کتایون بود و خدمه‌ای به نام مروارید داشت. یزدگرد پس از شکست از مسلمانان به خراسان گریخت و در آنجا به دست آسیابانی کشته شد. با شایع شدن خبر مرگ یزدگرد، خانواده وی در یزد با یکدیگر وداع نموده و هر یک به سمتی از اطراف یزد متواری گردیدند.

هرمزان و شهربانو، پسر و دختر بزرگ یزدگرد در حین فرار دستگیر و به عربستان به غلامی و کنیزی برده می‌شوند.

پارس بانو به سمت شمال غربی یزد متواری میشود. ایشان در سمت غربی عقدا به زرجوع رسیده در کوهی غایب می‌شود. شکاف سنگیِ زیارتگاه را محل غایب شدن پارس بانو می‌دانند. درگذشته لباس مقنعه مانندی در شکاف سنگ ظاهر بوده که آن را برای تبرک کنده و حفظ نموده‌اند.

 

در باورهای مردم، این نیایشگاه جایگاه جان باختن و ناپدید گشتن شهبانوی پارس (دختر یزدگرد ساسانی) بنام «خاتون بانو» بوده است و شهبانو در خواب نابینایی نمایان شده و پس از شفای چشمان وی از او می‌خواهد تا بنای نیایشگاه را بنیان نهد.

پارس بانو در كنار زیارتگاه‌هایی چون پیرسبز، هریشت، ستی پیر، نارستانه و ناركی از پیرانگاه‌های شناخته شده زرتشتیان ایران است و زرتشتیان اعتقاد دارند كه بانویی پاكدامن در آنجا از دست دشمنان پناه گرفته است.

زرتشتیان به منظور اوستاخوانی و نیایش در درگاه خداوند یكتا و همچنین شادی و در كنار هم بودن به این زیارتگاه و دیگر زیارتگاه‌های زرتشتیان می روند. در ساختمان اصلی پیر، جایگاهی وجود دارد كه می گویند در این مكان شهبانوی پارس از دیده‌ها ناپدید شده است.

سورُگ یا همان نان روغنی                

در داخل این زیارتگاه همچون دیگر زیارتگاه ها چراغ روغنی وجود دارد و گروهی از زرتشتیان با خود روغن، عود و حتی شیرینی و سورُگ (نان روغنی) می‌آورند و آن را نذر می‌كنند.

موقعیت مركزی این ناحیه نسبت به مرز های تاریخی غربی (بین النهرین)، شمالی (ماوراءالنهر و اران) و شرقی (سیستان) و نیز جدا افتادگی نسبی این قسمت از سایر نواحی به دلیل محاصره شدن در میان بیابان‌ها و كویرها می‌توانستند عواملی در تبدیل موضعی و موقتی بعضی نقاط با امكانات طبیعی مناسب به ایستگاه‌های مهاجرتی و یا پناهگاه‌های اضطراری باشند .

نقش‌هایی كه امروزه این مكان‌ها به عهده دارند، عبارتند از:

  • مكان گردهمایی زرتشتیان به طور سالیانه و منظم
  • مكان نیایش و دعا
  • مكان یادآوری گذشتگان
  • مكانی برای نزدیكی و یكی شدن با طبیعت
  • مكانی برای انجام مراسم شادمانی دسته جمعی

گویی این جمعیتی كه در دامن یك كوه یا در پهنه یك دشت و دور هم جمع می‌شوند و توامان به نیایش و پایكوبی مشغول می‌گردند، می‌خواهند بقا و استواری خویش را در كنار ارزشمندترین داده‌های طبیعت در نواحی بیابانی و كم آب، یعنی سایه كوه و چشمه آب جشن بگیرند. در واقع گرد آمدن همگانی مردمانی كه ریشه باستانی دارند در كنار این چشمه ها كه منبع زندگی در بیابان بی آب محسوب می‌شوند و به یاد آوردن نیاكان در ضمن قصه‌ها و مثل‌ها و نیز شادی و شادكامی هر چند كوتاه مدت در طی چند روز و شب زیارت، به خودی خود موضوعی قابل ستایش و احترام است؛ موضوعی كه ما این روزها به آن خیلی احتیاج داریم.

بنابراین این مكان‌ها شایسته‌اند كه مقدس به شمار آیند، چه دخترانی از این یا آن پادشاه در آنها به دل كوه رفته باشند یا اینكه زمانی شاهد بیم و امیدهای صدها دلشكسته مهاجر از تاراج زمانه باشند. این مكان‌ها مقدسند زیرا به هرگونه كه پدید آمده باشند، انتقال‌دهنده تاریخچه و سرگذشتی مملو از اعتقادات، رنج‌ها، مقاومت‌ها و عشق و امیدند.

درباره‌ی مدیر سایت

همچنین ببینید

مراسم بزرگداشت شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی در روستای مزرعه نو

یاقوت های سیاه-مزرعه نو- مراسم بزرگداشت سردار شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی با حضور مردم شهید پرور روستای مزرعه‌نو بخش عقدا در مسجد جامع این روستا برگزار شد .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *